کتاب قصه های جزیره ۲ (آب خوردن مورچه)

درباره کتاب قصه های جزیره ۲ (آب خوردن مورچه):

کتاب قصه های جزیره ۲ (آب خوردن مورچه) اثر یاشار کمال ترجمه علیرضا سیف الدینی از انتشارات ققنوس می باشد.

«آب خوردن مورچه» دومین جلد از سه‌گانهٔ «قصهٔ جزیره»، اثر یاشار کمال است؛ ادامه‌ای بر «بنگر فرات خون است» که پیش‌تر منتشر شده بود.

این کتاب دربارهٔ انسان‌هایی است که فاجعه از سرزمینشان بیرونشان رانده. آدم‌هایی که در سرزمینی غریبه، تلاش می‌کنند هویتی تازه بسازند؛ آنجا را وطن کنند، هرچند به اجبار.

داستان به روزهای اول قرن بیستم برمی‌گردد، به سقوط امپراتوری عثمانی. اما یاشار کمال طوری روایتش می‌کند که انگار دارد از امروز حرف می‌زند.

تاریخ همیشه صدای اروپا را بلندتر شنیده. رنج مردمی که در غرب آسیا زندگی می‌کردند، کمتر جایی در کتاب‌های تاریخ پیدا کرد. این رمان همان صدای خاموش‌مانده را برمی‌گرداند؛ صدای مردم آناتولی، سوریه و ترکیهٔ امروزی.

شخصیت‌های داستان، برای زنده‌ماندن، به جزیره‌ای در یونان پناه برده‌اند. اما آرامش در کار نیست. برخی منتظر بازگشت عزیزانشان از جبهه‌اند. برخی دیگر خانواده دارند اما نه کاری، نه آینده‌ای روشن.

تلخ‌ترین بخش داستان اما به کودکانی می‌رسد که پدر و مادرشان را از دست داده‌اند. کودکانی زخمی، تنها، سرگردان روی ساحلی غریب. آن‌ها حتی نمی‌دانند جنگ چیست. کرد، ارمنی، ترک، ایزدی؛ فرقی نمی‌کند. فقط می‌دانند به‌خاطر چیزی که خودشان انتخاب نکردند، همه‌چیزشان را از دست داده‌اند.

یاشار کمال گوشه‌ای کوچک از یک قتل‌عام بزرگ را روایت می‌کند. اما همین گوشهٔ کوچک کافی است تا نشان دهد خشونت و توحش، هیچ ربطی به نژاد یا ملیت ندارد.

برای ما که در سال‌های اخیر آوارگی مردم سوریه، فلسطین، لبنان و عراق را از نزدیک دیده‌ایم، این داستان عجیب آشناست؛ انگار تاریخ دارد خودش را تکرار می‌کند.

«آب خوردن مورچه» رمانی است تلخ، اما ضروری. روایتی از خشونتی که هنوز تمام نشده و هر روز قربانی می‌گیرد؛ اغلب، کودکانی که هیچ نقشی در این ماجرا نداشتند.