کتاب جنسیت و دیگری سازی

درباره کتاب جنسیت و دیگری سازی:

کتاب جنسیت و دیگری سازی اثر نادیا ماریا الشیخ ترجمه زهرا محققیان از انتشارات ثالث می باشد.

در سال ۷۵۰ میلادی، عباسیان قدرت را در دست گرفتند. اما رسیدن به قدرت کافی نبود؛ آن‌ها به روایتی تازه از «هویت اسلامی» نیاز داشتند تا حکومت خود را مشروع جلوه دهند.

نادیه شیخ در این کتاب نشان می‌دهد زنان کجای این ماجرا بودند. برخلاف تصور رایج، آن‌ها در حاشیهٔ تاریخ نایستادند. تصویر زن مسلمان، خود یکی از ستون‌های اصلی خودآگاهی خلافت عباسی بود.

نویسنده با نگاهی موشکافانه روشن می‌کند جنسیت چگونه به ابزاری برای ترسیم مرزها تبدیل شد؛ مرز میان خودی و بیگانه، میان مذهب درست و بدعت. حتی مفهوم «جاهلیت» نیز از این قاعده جدا نبود و به دستمایه‌ای برای ساختن تصویر زن در ذهن جامعه بدل شد.

عباسیان هر گروهی را که تهدیدی می‌دیدند، از رومیان دورافتاده تا قرمطیان نزدیک‌تر، از دریچهٔ جنسیت بازتعریف کردند. استعاره‌های زنانه، سلاحی نرم اما مؤثر در دست مورخان بود.

بخش تأمل‌برانگیز کتاب، تحلیل «زنان الگو» است. شیخ نشان می‌دهد چگونه مورخان، با انتخاب دقیق نمونه‌ها، مرز میان زن مطلوب و زن نامطلوب را رسم کردند؛ مرزی که تا امروز ردپایش باقی مانده.

این کتاب پیوندی پنهان اما قدرتمند میان تمایلات جنسی و ساختار قدرت را آشکار می‌کند. نشان می‌دهد حضور و حتی غیاب زنان در متون کهن، تصادفی نبوده؛ بلکه بخشی از یک پروژهٔ بزرگ‌تر برای شکل‌دادن به تاریخ اسلام بوده است.

اثری که از خواننده می‌خواهد به سکوت متون قدیمی گوش دهد؛ چرا که این سکوت‌ها خود، حرف‌های زیادی برای گفتن دارند. اگر به تاریخ اسلام، مطالعات جنسیت یا خوانش نو از منابع کهن علاقه دارید، این کتاب نگاه شما را برای همیشه تغییر خواهد داد.